Kiến trúc nhà ở Việt Nam qua các thời kỳ (Phần 2)

Mỗi một đất nước thì đều có những đặc điểm riêng biệt,  nền văn hóa mang bản sắc dân tộc riêng cũng được thể hiện rõ qua từng nếp sống cùng với đó là môi trường sinh hoạt. Một trong rất nhiều những yếu tố thể hiện được rõ nét của nền văn hóa riêng mỗi dân tộc đó là kiến trúc nhà ở, nơi diễn ra mọi hoạt động chủ yếu của con người. Để có cái nhìn tổng quát và sâu sát hơn về kiến trúc nhà ở Việt Nam qua các thời kỳ, tạp chí lythuyetkientruc.com xin tóm tắt với bạn đọc một vài nét khái quát để bạn thấy rõ được sự thay đổi qua từng giai đoạn cụ thể.

Kiến trúc đời nhà Nguyễn

Hồi thế kỷ 19 những hoạt động xây dựng ở Bắc Hà có đôi phần bị lắng xuống do Kinh đô đã được nhà Nguyễn chuyển vào Huế. Ở phía Bắc đa phần xây dựng lại thành quách, những công trình văn hóa nổi bật có thể kế như Khuê Văn Các, hay đền Ngọc Sơn. Khuê Văn Các được coi là công trình nổi tiếng nhất, đề cao học vấn và văn chương thơ phú, công trình được xây dựng nhờ vào công của quan Tổng trấn Bắc thành Nguyễn Bá Thành, xây dựng năm 1805. Đây là công trình kiến trúc dạng cổ lầu, tầng gác ở bên trên  với kết cấu bằng gỗ, bốn góc là hàng lan can làm bằng gỗ tiện, mái ngói được nâng lên bởi những giá gỗ tuy đơn giãn, nhưng vững chắc mà lại rất thanh thoát. Mé sát mái phía cửa có treo một tấm biển sơn son thiếp vàng với 3 chữ Khuê Văn Các (hay còn gọi là Văn Miếu – Quốc Tử Giám). Mỗi mặt tường gỗ đều được chạm câu đối bằng chữ Hán có thiếp vàng rất ý nghĩa.

Khuê Văn Các nổi tiếng

Tuy nhiên, nền kiến trúc mạnh nhất lúc bấy giờ là ở Huế bao gồm nhiều loại hình, chủ yếu là thành quách, các cung điện và lăng tẩm, ví dụ như kiến trúc cung đình Huế, kiến trúc công trình phủ chúa Nguyễn, Thành Huế… Văn hóa Việt nam ở Huế còn rất phong phú với kiến trúc nhà vườn, nó khác hẳn với kiến trúc nhà ống ở Hà Nội. Có thể nói, kiến trúc Huế được xem là tổng kết những giá trị kiến trúc truyền thống, những tinh hoa sắc xảo về các mặt công năng mặt phẳng, kết cấu, quy hoạch thành quách & đô thị, đó còn là trang trí nội thất và cấu trúc của phong cảnh.

Kiến trúc cận và hiện đại

Vào cuối thế kỷ 19, kiến trúc Việt Nam cũng chịu ảnh hưởng nhiều của sự phát triển mới theo trào lưu du nhập các phong cách xây dựng và cả quy hoạch đô thị châu Âu, bên cạnh đó là sự giao lưu văn hóa Pháp và nền văn hóa Á Đông. Lúc này  kiến trúc phát triển với nhiều bước tiến nhảy vọt về rất nhiều mặt. Đặc biệt, sau ngày Việt Nam thống nhất (năm 1975) kiến trúc Việt Nam cũng phát triển mạnh mẽ hơn với sự ra đời của rất nhiều đô thị, những khu công nghiệp, các khu dân cư, … trong đó có nhiều công trình kiến trúc hoành tráng và có giá trị rất cao về mặt nghệ thuật.

Xu thế kiến trúc hiện đại cũng được tận dụng một cách triệt với mục đích tạo ra bộ mặt kiến trúc mới mẻ hơn, mang tính ấn tượng và mạnh mẽ. Nói chung, nền kiến trúc truyền thống cho đến ngày nay đã và đang tập trung ở những mảng lớn, ví dụ như thiết kế nội thất, hay thiết kế kiến trúc, hoặc là thiết kế quy hoạch đô thị, hoặc thiết kế môi trường, quy hoạch vùng.

Trên đây là những tóm lược ngắn gọn và xúc tích nhất  về nền kiến trúc Việt Nam. Bạn đọc có thể tham khảo nó như là một trong những tài liệu hữu ích phục vụ cho nhu cầu của mình. Có thể nói rằng,  kiến trúc Việt Nam đã trải qua nhiều cung bậc thăng trầm cùng thời gian, tuy khác nhau nhưng nó đều gắn liền chặt chẽ với từng giai đoạn của tiến trình lịch sử nước ta. Đáng chú ý nhất là thiết kế kiến trúc trải qua các thời đại Việt Nam luôn phát triển, luôn được đổi mới với nhiều đúc kết tinh hoa từ nhiều phong cách kiến trúc đi trước, tuy nhiên nó luôn có sự sáng tạo và đổi mới không ngừng bằng tài năng, khối óc, sự tỉ mỉ của những con người yêu sáng tạo, yêu cái đẹp.