kiến trúc baroque ở vienna

Kiến trúc Baroque là gì? Cùng khám phá phong cách Baroque

Sau thời kỳ suy thoái của kiến trúc Phục Hưng, sự xuất hiện của phong cách kiến trúc Baroque rất nhanh đã tạo được những luồng gió mới trong giới kiến trúc. Được mệnh danh là hòn ngọc vô giá của châu Âu, phong cách kiến trúc này hiện hữu trong rất nhiều công trình, từ quá khứ cho đến hiện tại, và không hề có dấu hiệu thuyên giảm trong tương lai gần.

Vậy, Baroque là gì? Đặc điểm của Baroque? Những công trình xây dựng tiêu biểu? Hãy cùng đọc bài viết dưới đây để có thể trả lời những câu hỏi trên một cách chính xác nhất nhé.

Định nghĩa kiến trúc Baroque là gì?

Trước khi có thể trả lời cho câu hỏi “Baroque là gì?” đầu tiên chúng ta cần phải tìm hiểu một chút về thời gian, hoàn cảnh ra đời cũng như nguồn gốc của Baroque.

Dựa vào những văn bản tài liệu cổ, các công trình xây dựng còn lại, cùng với sự nghiên cứu miệt mài của các nhà khảo cổ học, đã rút ra được kết luận: Kiến trúc Baroque là phong cách xây dựng trong thời kỳ Baroque, bắt đầu khoảng cuối thế kỷ 16 của Ý. Ở Tây Ban Nha, thuật ngữ ‘Baroque’ ban đầu biểu thị một viên ngọc trai hình dạng bất thường, trong khi ở Ý nó có nghĩa là một đối số nhỏ, có mâu thuẫn với giá trị ít biện chứng. Baroque được xây dựng và phát triển dựa trên tiền đề là phong cách kiến trúc Phục Hưng. Đặc biệt, Baroque không chỉ xuất hiện trong kiến trúc, mà còn trong rất nhiều lĩnh vực nghệ thuật khác như thời trang Baroque, điêu khắc Baroque,….

kiến trúc baroque
Kiến trúc Baroque là phong cách xây dựng trong thời kỳ Baroque, bắt đầu khoảng cuối thế kỷ 16 của Ý

Với mong muốn thể hiện được sự chiến thắng của Giáo hội Công giáo, phong cách Baroque có đặc trưng rất dễ nhận biết so với những phong cách kiến trúc khác: hình dáng, họa tiết trang trí cực mới, ánh sáng và bóng tối được khai thác với cường độ mạnh mẽ hơn, không gian trung tâm được mở rộng, giúp cho mọi người có thể thấy được toàn bộ nội thất bên trong. Đồng thời, hiệu ứng nội thất Baroque cũng được đánh giá rất cao, tạo được ấn tượng thị giác mạnh với các họa tiết đồng và mạ vàng, hình tượng thiên thần được điêu khắc,….

Trong khi kiến trúc thời Phục Hưng đã nhanh chóng thu hút sự giàu có và quyền lực bậc nhất của các tòa án Ý, là sự pha trộn của các lực lượng thế tục và tôn giáo, thì phong cách kiến trúc Baroque lại tạo nên một phong trào mới trong giáo hội Công giáo (với mục đích ban đầu là để cải cách Tin Lành). Bởi vì phong cách Baroque và các họa tiết trang trí Baroque vừa tạo cảm giác dễ tiếp cận hơn, lại vừa có chức năng như một lời tuyên thệ rõ ràng của giáo hội công giáo về sự giàu có và quyền lực bậc nhất. Vì thế, Baroque được thể hiện rất rõ rệt trong bối cảnh của các lệnh tôn giáo mới như Theatines và Jesuits

Việc phổ biến phong cách kiến trúc Baroque ở khu vực phía nam nước Ý đã mang tới sự biến đổi của khu vực như của Siciliahay của Naples và Lecce . Ở phía bắc, kiến ​​trúc sư sân khấu Filippo Juvarra, Camillo-Guarino Guarini và Bernardo Vittone sinh ra ở Sicilia đã đóng góp các tòa nhà xây dựng theo kiến trúc  Baroque cho thành phố Turin và vùng Piedmont.

phong cách kiến trúc baroque
Phong cách Baroque lại tạo nên một phong trào mới trong giáo hội Công giáo

Sự tổng hợp của Bernini, Borromini và kiến ​​trúc của Cortona được thể hiện rõ nét trong kiến trúc Baroque thời kì cuối Bắc Âu, từ đó tạo nên tiền đề cho sự phát triển của phong cách kiến trúc Rococo.

Trong thế kỷ 17, Baroque trải rộng khắp châu Âu và châu Mỹ Latinh, nơi đặc biệt được các tu sĩ Dòng Tên thúc đẩy.

Đặc điểm của phong cách kiến trúc Baroque?

Sau khi trả lời được câu hỏi “Baroque là gì?”, để có thể hiểu rõ hơn, chúng ta cùng khám phá những yếu tố đặc trưng nhất của kiến trúc Baroque:

Vẫn đề cập đến nghệ thuật tôn giáo của thế kỷ mười bảy và đầu thế kỷ thứ mười tám, Baroque vẫn được định nghĩa là những tác phẩm với một số đặc điểm cụ thể dễ dàng nhận biết: tầm quan trọng của ánh sáng và hiệu ứng của phong cách Baroque trong các công trình xây dựng, những chuyển động dạng tĩnh – một bức tường uốn cong, một đài phun nước với vòi phun nước thay đổi hình dạng, một con đường trải dài đến chân trời, một bức bích họa cho ảo giác về bầu trời vô biên, một mánh khóe tương phản làm thay đổi quan điểm của mọi người một cách vô cùng kín đáo,…

Các yếu tố kiến trúc Baroque được sử dụng một cách rời rạc (thường là do kiến trúc sư cố ý làm như vậy).

Cấu trúc mái vòm không tròn như phong cách kiến trúc Roman, cũng không được vót nhọn như kiến trúc Gothic, kiến trúc Baroque thường xây dựng mái vòm theo hình dạng quả lê.

Sử dụng màu sắc và đồ trang trí tạo cảm giác sang trọng, với đồng, mạ vàng, thạch cao hoặc đá cẩm thạch,…

nhà thờ kiến trúc Baroque
Nhà thờ Zacatecas ở thành phố Zacatecas, Mexico, được coi là một trong những ví dụ tốt nhất về kiến ​​trúc Baroque của Mexico. 

Như trong kiến trúc thời Phục hưng , hai loại hoa hồng kiến ​​trúc phổ biến nhất trong thời kỳ Baroque đều liên quan đến nhà thờ hoặc cung điện. Trong các phiên bản khác nhau, phong cách Baroque được xây dựng trong các nhà thờ, nhà thờ giáo xứ, và các tòa nhà tu viện, biệt thự thành phố và quốc gia, và trên tất cả các cung điện hoàng gia, những đặc trưng cuối cùng đặc trưng của thời kỳ này. Ngoài các tòa nhà riêng lẻ, kiến ​​trúc Baroque còn thể hiện sự đặc trưng bởi những gì được biết đến là quy hoạch đô thị: sự sắp xếp của các thành phố theo các kế hoạch định trước, và tạo ra các công viên và khu vườn hoàn hảo xung quanh nơi cư trú,…

Một số công trình tiêu biểu xây dựng theo kiến trúc Baroque và Rococo sử dụng hiệu ứng ảo tưởng tương tự như trompe l’oeil (là một kỹ thuật nghệ thuật liên quan đến những hình ảnh có tính thực tế cao để có thể tạo ra ảo ảnh quang học, trong khi các vật thể được mô tả xuất hiện trong ba chiều không gian), đồng thời còn có sự kết hợp giữa màu sơn và kiến trúc.

kiến trúc baroque tây ban nha
Một trong những nhà thờ nổi tiếng nhất của Tây Ban Nha và một địa điểm hành hương từ thời Trung Cổ, Nhà thờ Santiago de Compostela là một tòa nhà theo phong cách La Mã. Nhưng mặt tiền phía tây được thêm vào sau của Obradoiro được coi là một trong những ví dụ đẹp nhất về phong cách Baroque Tây Ban Nha.

Những công trình xây dựng tiêu biểu 

Kiến trúc Baroque của Ý

Ý, cái nôi của Baroque và một trong những nguồn cảm hứng của rất nhiều các nhà kiến trúc sư chuyên nghiệp trên thế giới: Pietro da Cortona, Guarino Guarini, Borromini, Bernini,…Mặc dù mỗi người đều có phong thái khác nhau, nhưng tất cả đều thể hiện được phong cách kiến trúc Baroque trong từng chi tiết nhỏ, từ đó truyền đạt được không khí hùng vĩ của Baroque.

kiến trúc baroque ở ý
Cung điện Mùa đông được xây dựng là nơi cư trú của Peter Đại đế (1672-1725) tại Saint Petersburg và là dinh thự chính thức của các quốc vương Romanov từ năm 1732 cho đến Cách mạng Nga năm 1917. Cung điện của Peter do kiến ​​trúc sư người Ý Domenico Trezzini thiết kế
kiến trúc baroque ở vatican
Quảng trường Thánh Phêrô và các hàng cột hùng vĩ với 140 bức tượng thánh là tác phẩm của Gian Lorenzo Bernini (1598-1680), người kế bên Francesco Borromini, một trong những kiến ​​trúc sư nổi tiếng nhất của thời kỳ Baroque. 

Kiến trúc Baroque của Pháp

Những công trình xây dựng theo kiến trúc Baroque và Rococo ở Ý gần như được đánh giá là tương ứng hoàn toàn với các tiêu chuẩn được đặt ra của phong cách Baroque. Tương tự như vậy, nước Pháp không chỉ sở hữu những tòa nhà với công trình Baroque đặc trưng, mà Pháp còn sở hữu “đội ngũ” kiến trúc sư nhiều hơn hẳn so với “cái nôi của Baroque”: Jules Hardouin Mansart(1646-1708) – kiến trúc sư vĩ đại nhất nước Pháp, Jacques Lemercier, Francois Mansart (1598-1666), Louis Le Vau (1612-70), Salomon de BroBaroquee.

Tòa án Pháp đã rất nỗ lực trong việc giới thiệu phong cách Baroque của Ý vào đất nước này, khi triệu tập Bernini vào năm 1665 đến Paris và ủy nhiệm ông thiết kế việc xây dựng lại cung điện hoàng gia – bảo tàng Louvre

kiến trúc baroque của pháp
Les Invalides là một trong những kiệt tác vĩ đại nhất của kiến ​​trúc Baroque của Pháp. Hầu hết các khu phức hợp được xây dựng bởi kiến ​​trúc sư Pháp Liberal Bruant (1635-1697), trong khi mái vòm nhà nguyện được hoàn thành bởi Jules Hardouin Mansart (1644-1708). 

Thay vì là nghệ sĩ, các kiến ​​trúc sư người Pháp tự coi mình là những người chuyên nghiệp, chuyên phục vụ và tôn vinh vị vua của họ. Tại tòa án Roi Soleil,  phong cách Baroque được phát triển nhiều hơn so với Ý: mặt bằng ít phức tạp hơn và mặt tiền phức tạp hơn, với sự quan tâm nhiều hơn về chi tiết và tỷ lệ của các họa tiết, điêu khắc trong kiến ​​trúc truyền thống, và các hiệu ứng về sự xung đột, mâu thuẫn.

Baroque phong cách hùng vĩ và khắc khổ được tạo ra ở Pháp, với sự cân bằng giữa xu hướng Baroque và truyền thống cổ điển, dần dần trở thành mô hình văn hóa cho châu Âu tiến bộ. Sir Christopher Wren, một kiến trúc sư người Pháp trong nửa sau của thế kỷ XVIII, ông đã quyết định đưa ra những ý tưởng của riêng mình. Và cho đến thời điểm hiện tại, những ý tưởng đó dần trở thành phong tục và nguồn cảm hứng của kiến trúc Baroque Pháp. Kiến trúc Baroque của Bỉ và Hà Lan cũng mang dấu ấn của nguồn cảm hứng Pháp.

kiến trúc baroque ở rome
Được thiết kế bởi một trong những kiến ​​trúc sư Baroque hàng đầu Francesco Borromini (1599-1667), San Carlo alle Quattro Fontane (còn được gọi là Nhà thờ Saint Charles tại Four Fountains) là một trong những ví dụ tốt nhất về kiến ​​trúc Baroque. 

Kiến trúc Baroque của Đức

Gần gũi hơn với mô hình Ý là nghệ thuật Baroque của Đức. Ảnh hưởng của Baroque đến Đức tương đối muộn khi so với các quốc gia khác, bởi vì Đức mà trong nửa đầu của thế kỷ XVII đã bị tàn phá bởi Chiến tranh trong suốt ba mươi năm.

Các kiến ​​trúc sư Baroque vĩ đại của Đức xuất hiện vào thời điểm tương đối muộn, vào cuối thập niên 17 và đầu thế kỷ thứ 18. Tuy nhiên, tất cả đã thể hiện “cái hồn” của kiến trúc Baroque một cách hoàn hảo. Đặc biệt, những kiến trúc sư này còn có ưu thế rất lớn khi nhận được sự bảo trợ nhiệt tình từ một số tòa án hoàng gia, ducal, và giám mục của Đức. Những kiến trúc sư Đức vối phong cách Baroque nổi tiếng có thể kể đến như: Johann Balthasar Neumann, Johann Bernhard Fischer von Erlach, Johann Lukas von Hildebrandt, Matthaus Poppelmann,…

kiến trúc baroque ở vienna
Nhà thờ Baroque Karlskirche là một trong những tòa nhà được ngưỡng mộ nhất của Vienna. Karlskirche được xây dựng giữa 1716 và 1737 sau thiết kế của kiến ​​trúc sư người Áo Johann Bernhard Fischer von Erlach (1656-1723), người đã thắng cuộc thi thiết kế nhà thờ. 

Ở các bang Công giáo của Nam Đức, như Bavaria và Áo, nơi mà kiến ​​trúc Baroque tráng lệ nhất được tìm thấy – hoàn hảo không hề thua kém Ý. Các kiến ​​trúc sư Baroque lớn nhất của Nam Đức là Balthasar Neumann (1687-1753), người đã tạo ra một phép lạ của kiến ​​trúc cung điện ở Wurzburg Residenz.

Phong cách Baroque được tạo ra bởi các kiến ​​trúc sư người Đức lan sang Ba Lan , các quốc gia vùng Baltic và cuối cùng là Nga . Nó có mối quan hệ đáng kể với kiến trúc Baroque của Ý, với sự bổ sung các xu hướng để trang trí cởi mở hơn, đặc biệt là trong lĩnh vực nội thất.

công trình kiến trúc baroque tiêu biểu
Cung điện Schönbrunn là nơi cư trú mùa hè cũ của các quốc vương Habsburg được xây dựng vào cuối phong cách Baroque. Giống như Karlskirche, phiên bản Áo của Cung điện Versailles là công trình của kiến ​​trúc sư Johann Bernhard Fischer von Erlach mặc dù sau này nó đã trải qua một số thay đổi. 

So sánh kiến trúc Baroque và Rococo

Để có thể tìm hiểu được sự khác biệt giữa kiến trúc Baroque và Rococo, sau khi tìm hiểu được Baroque là gì?, chúng ta cần phải biết một số thông tin về kiến trúc Rococo.

Sự khác biệt dễ nhận ra nhất của phong cách kiến trúc Baroque và Rococo chính là những họa tiết trang trí trong các công trình công cộng, nhà thờ hoặc các tòa thánh đường. Ngoài ra còn một số yếu tố khác như cấu trúc, mặt bằng, thiết kế,…

Qua bài viết này, hy vọng bạn đã trang bị thêm những kiến thức mới về Baroque. Cảm ơn bạn đã đọc bài viết. Nếu những thông tin này giúp ích được cho bạn, đừng ngại ngần nói cho Lythuyetkientruc biết nhé.