kiến trúc art nouveau ở cộng hòa séc

Phong cách kiến trúc Art Nouveau – đắm mình trong vẻ đẹp của  thiên nhiên

Phong cách kiến trúc Art Nouveau (Tân nghệ thuật) xuất hiện vào cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX. Ngay lập tức, sự xuất hiện của phong cách kiến trúc này đã tạo nên những làn sóng mới, gần như thay đổi xu hướng kiến trúc của toàn thế giới.

Có đặc trưng là đường lối trang trí phức tạp và tỉ mỉ, phong cách Art Nouveau không chỉ thể hiện được sự sang trọng, xa hoa mà còn khẳng định được đẳng cấp của công trình kiến trúc. Hãy cùng tìm hiểu về Art Nouveau nhé.

Phong cách kiến trúc Art Nouveau là gì? Nguồn gốc và sự ra đời của Art Nouveau?

Để có thể tìm hiểu và vận dụng Art Nouveau một cách có hiệu quả nhất, đầu tiên chúng ta phải trả lời câu hỏi “Art Nouveau là gì?”. Hiểu một cách đơn giản nhất, phong cách kiến trúc Art Nouveau là một phong cách nghệ thuật ứng dụng (đặc biệt là trong lĩnh vực trang trí) rất phổ biến vào khoảng thời gian cuối thế kỷ 19, đầu thế kỷ 20. Trong từ điển tiếng Pháp, Art Nouveau có nghĩa là nghệ thuật mới (hay còn có cái tên khác là Jugendstil – nghệ thuật trẻ theo từ điển tiếng Đức). Ngoài ra, ở vương quốc Anh và nước Ý trong thời gian đó, kiến trúc này còn được gọi là Stile Liberty. Nguồn gốc của cái tên này là từ cửa hàng Liberty&Co – một cửa hàng tại London hưởng ứng nhiệt liệt phong cách kiến trúc Art Nouveau, giúp Art Nouveau được nổi tiếng và lan truyền nhiều hơn.

phong cách kiến trúc art nouveau
Phong cách kiến trúc Art Nouveau là một phong cách nghệ thuật ứng dụng phổ biến vào khoảng thời gian cuối thế kỷ 19, đầu thế kỷ 20

Theo nhiều chuyên gia của giới phê bình nghệ thuật, sự xuất hiện của Art Nouveau như sự đối lập của phái Hàn Lâm trong thế kỉ 19.

Ngoài ra, Art Nouveau còn được sử dụng như một thuật ngữ để mô tả những hình dạng họa tiết, hoa văn được thiết kế tỉ mỉ, phức tạp rất thịnh hành trong giai đoạn  cuối thế kỷ 19 – đầu thế chiến thứ nhất. Giai đoạn này được coi là một trong những thời kì mà các họa tiết trang trí có ấn tượng mạnh nhất, thường được thể hiện rõ nét qua phong cách trang trí nội thất, đồ trang sức hoặc những vật phẩm làm từ thủy tinh. Và đương nhiên, Art Nouveau cũng được lột tả một cách trọn vẹn nhờ những tòa kiến trúc, công trình được xây dựng trong thời gian trên. Hơn nữa, Art Nouveau cũng được thể hiện ở các poster, hình ảnh minh họa, tượng điêu khắc và tranh ở thời kì này.

nhà thờ phong cách kiến trúc art nouveau
Phong cách kiến trúc Art Nouveau được lột tả trọn vẹn bởi nhà thờ Công giáo St.Leopold của Otto Wagner ở Vienna, Áo

Theo một số các tài liệu nghiên cứu khác, phong cách kiến trúc Art Nouveau phát triển mạnh nhờ một cửa hàng ở thủ đô Paris hoa lệ. Cửa hàng với mong muốn thúc đẩy và ủng hộ cho các ý tưởng hiện đại “la Maison de l? Art Nouveau”, từ đó tạo một bước đệm giúp Art Nouveau tiến xa hơn và phát triển mạnh mẽ hơn.

Theo thống kê, Art Nouveau chịu sự ảnh hưởng của nền nghệ thuật biểu trưng về sự chia sẻ và quan tâm đến các chi tiết đẹp, nghệ thuật Celtic. Thậm chí ở nước Anh, Art Nouveau còn bị ảnh hưởng của phong cách kiến trúc Art Craft và nhanh chóng đạt sự thành công trên toàn thế giới.

Đặc điểm của phong cách kiến trúc Art Nouveau

Nhắc đến phong cách kiến trúc Art Nouveau, không ít người sẽ liên tưởng tới kiến trúc Rococo – phong cách kiến trúc rất thịnh hành ở nước Anh trong khoảng thời gian cuối thế kỉ 19, đầu thế kỉ 20. Mặc dù đều được các kiến trúc sư lấy cảm hứng để tạo nên những công trình kiến trúc chất lượng, kỳ vĩ, nhưng trong khi Rococo mang đến cảm giác vương giả choáng ngợp với những họa tiết xa hoa, cầu kì và phức tạp, với những đường uốn lượn mạ vàng bao bọc xung quanh, kết hợp với các vật liệu như kính, kim loại, thì phong cách kiến trúc Art Nouveau lại mang đến cảm giác thơ mộng, nhẹ nhàng như được hòa mình vào thế giới cổ tích thần tiên.

Đặc điểm đầu tiên của phong cách kiến trúc Art Nouveau mà dễ nhận biết nhất chính là những họa tiết, hình khối được lấy cảm hứng từ thiên nhiên. Vì đường thẳng là yếu tố rất hiếm khi xuất hiện trong thiên nhiên (trừ ánh sáng), mọi yếu tố tự nhiên xung quanh chúng ta đều được tạo thành từ những đường cong hoặc đường “gần thẳng”. Vì vậy không khó để nhận ra Art Nouveau thường tập trung vào khai thác những đường cong, tận dụng triệt để những yếu tố từ thiên nhiên như hoa, lá, cây, cỏ,…

phong cách kiến trúc art nouveau ở áo
Tòa nhà Ly khai ở Vienna, Áo, đã trở thành một biểu tượng của phong cách kiến trúc Art Nouveau với những họa tiết mang đậm tính thiên nhiên

Đối với giới nghệ thuật nói chung và kiến trúc nói riêng, có hai cách tiếp nhận thiên nhiên khác nhau trong nghệ thuật, hoặc là đem đến ý nghĩa mới cho thiên nhiên, hoặc là bắt chước, thể hiện được cái “hồn” thiên nhiên. Và không khó để nhận ra, phong cách kiến trúc Art Nouveau chọn cách đem lại ý nghĩa, tâm trạng mới cho thiên nhiên theo một cách rất riêng và rất đặc biệt.

art nouveau trong kiến trúc
Nhà hát Vinohrady ở Prague, Cộng hòa Séc, là một địa danh theo phong cách kiến trúc Art Nouveau nổi tiếng trong thành phố. Thiên nhiên dưới lăng kính của Art Nouveau không phải là thiên nhiên dịu dàng và hòa ái, mà là thiên nhiên ẩn chứa sức mạnh không thể dò được.

Art Nouveau đa phần chú trọng vào vẻ đẹp kỳ ảo. Tất cả những công trình sử dụng yếu tố Art Nouveau trong kiến trúc đều có sự tương đồng trong việc sử dụng đường cong mang tính phóng khoáng và hoang dã của tự nhiên. Không chỉ liên quan đến tính chất hữu cơ của thiên nhiên, những họa tiết đường cong với phần cuối thu nhỏ còn đem lại cho kiến trúc Art Nouveau một vẻ đẹp trang hoàng và rực rỡ.

Cuối cùng, phong cách kiến trúc Art Nouveau được biết đến như một sự sáng tạo không ngừng về nguồn cảm hứng. Tự như tất cả những con sông đều chảy ra biển, những cung bậc cảm xúc cũng được Art Nouveau “thâu tóm”. Thậm chí theo một số nguồn nghiên cứu, do bị ảnh hưởng của phong trào Symbolism mà kiến trúc Art Nouveau thường có những nét rất đặc trưng về các chủ đề như sự kinh dị, thần tiên, kì quái, hay thậm chí là cả cái chết.

Hãy cùng xem qua một số công trình kiến trúc phong cách Art Nouveau nổi tiếng nhất trên thế giới hiện nay nhé.

kiến trúc art nouveau ở cộng hòa séc
Lối vào trang trí công phu đến Tòa nhà thành phố ở Prague, Cộng hòa Séc.
phong cách kiến trúc art nouveau ở tây ban nha
Casa Milà, được thiết kế bởi Antoni Gaudí ở Barcelona, ​​Tây Ban Nha với phong cách kiến trúc Art Nouveau đặc trưng
kiến trúc Art Noveau ở Riga, Latvia
Mặt tiền được trang trí “nặng nề” của một tòa nhà theo trường phái Tân nghệ thuật (kiến trúc Art Noveau) ở Riga, Latvia
Pont Alexandre III phong cách kiến trúc art nouveau
Cây cầu Pont Alexandre III ở Paris, Pháp, được mệnh danh là cây cầu đẹp nhất thành phố

Như vậy, tổng kết lại, phong cách kiến trúc Art Nouveau xuất hiện vào thời điểm cuối thế kỉ 19, đầu thế kỉ 20 đã tạo nên những cơn sốt, trào lưu trong giới nghệ thuật nói chung và kiến trúc nói riêng, xây dựng nên những công trình kiến trúc đậm chất Art Nouveau nổi tiếng cho đến tận bây giờ.

Tuy nhiên, có không ít người nhầm lẫn kiến trúc Art Nouveau và kiến trúc Art Deco. Để có thể phân biệt được hai phong cách kiến trúc này một cách chính xác nhất, bạn có thể đọc thêm bài viết “Đặc điểm phong cách kiến trúc Art Deco? So sánh sự khác biệt giữa Art Deco và Art Nouveau” nhé.

Cảm ơn bạn đã dành thời gian đọc bài viết. Bạn có thể tìm hiểu những phong cách kiến trúc khác:

Khám phá phong cách kiến trúc Tân cổ điển – những điều bạn chưa biết

Vì sao nói phong cách kiến trúc nhiệt đới là món quà tặng của mẹ thiên nhiên?